Mniszek lekarski dla zdrowia i urody.

Mniszek lekarski (łac. Taraxacum offcinale) jest cenną leczniczo rośliną pokrywający łanami pola i łąki w maju.

Szymon Syreński – polski lekarz i botanik z przełomu XVI i XVII wieku w swoim Zielniku – podaje też inne nazwy mniszka: Popiagłowka, Mnisza główka, Mlecz psi, Papawa, Radiki, wilczy ząb.  Jest to ważne zioło dla zdrowia i urody, a mam wrażenie że niedoceniane. Pragnę przybliżyć nieco właściwości kosmetyczne i lecznicze Mniszka lekarskiego, zapraszam do lektury! 

 

 

Do celów leczniczych pozyskuje  się jego korzenie wczesną wiosna lub późną jesienią. Myje, rozdrabnia i suszy w temperaturze 50 st. C – otrzymujemy wtedy Korzeń Mniszka – Radix Taraxaci. Na wiosnę gdy roślina wypuści zieloną rozetę liści wraz z nierozwiniętymi pąkami, ścina się całą zieloną część i suszy w cieniu i przewiewie – otrzymujemy wtedy ziele mniszka, z łac.  Herba Taraxaci. W okresie kwitnienia rośliny zbiera się jej kwiat – łac. Flos Taraxaci. Właściwości lecznicze mniszka zależą od wielu czynników: podłoża na którym rośnie, nasłonecznienia, czasu zbioru. 

 

 

 

Jakie jest działanie lecznicze mniszka? 

 

  • Działanie żółciopędne. A dokładnie pobudzający wpływ na wydzielanie żółci przez wątrobę oraz ułatwienie jej przepływu przez drogi żółciowe. Normalizuje proces trawienia, poprzez wpływ na czynność wydzielniczą trzustki.  Wspomaga więc walkę z otyłością i zaburzeniami trawienia, brakiem apetytu.  Zapobiega odkładaniu złogów i kamieni żółciowych w układzie żółciowym. Powoduje rozkurcz mięśni gładkich, co przynosi ulgę i poprawę w przypadku zastojów żółci i moczu. Jest bardzo zalecana w stanach rekonwalescencji po wirusowym zapaleniu wątroby. 
  • Działanie moczopędne..  Poprzez zwiększenie przesączania kłębuszków nerkowych.
  • Hipoglikemiczne. Obniża poziom cukru we krwi, dlatego jest  zalecany w fitoterapii cukrzycy i przy złej tolerancji glukozy. Udokumentowano, w badaniach przeprowadzonych na szczurach, że wzbogacenie ich diety w liście i korzenie mniszka wpływa na profil lipidowy organizmu.  Dowiedziono też, że ekstrakty z korzenia i liści częściowo hamują proces tworzenia komórek tłuszczowych, a także zatrzymują akumulację tłuszczu w dojrzałych komórkach tłuszczowych. Badania powyższe pokazują realną perspektywę wykorzystania ekstraktów z mniszka w leczeniu otyłości.
  • Przeciwzapalne i antybakteryjne. W wodnych i etanolowych ekstraktach z liści Taraxacum officinale są obecne substancje fitochemiczne, takie jak: saponiny, fenole, triterpeny, taniny, fitosterole, antranoidy oraz cukry redukujące. Są to związki biologicznie czynne, które wspomagają zwalczanie drobnoustrojów.

 

Jakie są właściwości kosmetyczne mniszka lekarskiego?

 

Zawiera wiele cennych substancji m. in. triterpeny, fitosterole, kumaryny, związki fenolowe, flawonoidy, inulinę.

 

  • Ze względu na występowanie w surowcu flawonoidów mniszek znajduje zastosowanie w kosmetykach do cery z problemami naczyniowymi.
  • inulina jest świetnym dodatkiem do szamponów i odżywek. Sprawia ona, że włosy stają się jedwabiste w dotyku, dodaje im blasku. Posiada naturalną zdolność zatrzymywania na skórze i włosach składników lipofilnych oraz olejków eterycznych – dzięki temu wydłuża czas ich oddziaływania i sprawia, że skóra i włosy są gładkie.
  • w cerze trądzikowej łagodzi stany zapalne i przyspiesza gojenie się ran. Działa przeciwbakteryjnie (silniej ekstrakty zrobione z korzenia). Z powodzeniem naparem z  ziela i kwiatów mniszka można przemywać twarz w przypadku cery problematycznej, mieszanej i z przebarwieniami. 
  • odwar z ziela i  sok w formie zamrożonej można użyć jako wody na ług w przypadku mydeł i sodowych i potasowych.  Tak samo można użyć wyciągu olejowego z ziela, wytrawiać ziele i kwiat wybranym przez nas olejem. Można też ług zrobić na soku z octem, lub na samym occie. Kwas octowy wspomoże konserwację użytych przez nas maceratów. Można w ten sposób stworzyć kostkę na wskroś ziołową, która będzie miała duże działanie pielęgnacyjne, a przy tym duże bąbelki!
Na zdjęciu kwitnący mniszek lekarski. Chcesz poznać jego właściwości kosmetyczne? a może jakiś przepis?

 

Prostym, naturalnym i łatwym sposobem na polepszenie kondycji włosów po zimie jest zrobienie płukanki:

 

Przepis na podstawową wersję płukanki do włosów: 

Składniki:

  • 500 ml wody
  • 1 łyżka miodu
  • 1 łyżka octu jabłkowego

Na 500 ml wody dajemy łyżkę miodu i jedną łyżkę octu jabłkowego i rozpuszczamy. Taką mieszanką robimy ostatnie płukanie włosom. Będą się lepiej rozczesywać i nabiorą blasku.

Uwagi:

  • miód zwykły, możemy zastąpić miodem mniszkowym. Samemu można taki miodek kosmetyczny zrobić, zalewając kwiaty mniszka syropem prostym (woda i cukier 1:1) i wytrawiać aż cukier się rozpuści. Przelać do wyparzonych słoiczków i używać dodając do płukanek, octów, masek do włosów cały rok. 
  • Miód jest też źródłem glukonolaktonu (tak jak soki owocowe oraz wino).  Działa on ochronnie na skórę, łagodzi podrażnienia, wspomaga naturalne złuszczanie naskórka, posiada także właściwości przeciwzmarszczkowe. 
  • wodę z powodzeniem możemy zastąpić odwarem z ziół krzemionkowych jak poziewniki, skrzyp, miodunka, ogórecznik, przytulie, rdest ptasi, kłącze perzu.
  • ocet także można ubogacić w pierwszej wersji zalać gotowym domowym octem jabłkowym zioła, które są dobre dla naszych włosów np. rozmaryn w przypadku łupieżu. Należy ekstrahować octem rośliny przez 2 tygodnie. Cedzić i używać.
  • Lub nastawiamy taki ziołowy ocet od zera w myśl zasady: 5 łyżek cukru na litr wody. Zalewamy tym rozdrobnione zioła  np. mniszka lekarskiego, stokrotki, wykę, ziele żywokostu i  dorzucamy matkę octową jeśli posiadamy. Zakrywamy np. ręcznikiem papierowym by muszki owocówki nie dorwały się do nastawu.  Mieszamy nastaw przez pierwsze tygodnie, póki wsad nie opadnie na dno. Potem cedzimy i czekamy następne 2-3 tygodnie aż fermentacja alkoholowa przejdzie w octową. Czuć będzie wyraźny zapach octu, a na wierzchu może utworzyć się matka octowa. Zlewamy ocet znad osadu do butelek i trzymamy w ciemnym zimnym miejscu. 

Mniszek lekarski ma duży potencjał leczniczy i zasługuje na szersze zainteresowanie, tym bardziej że jest nie wymagającą rośliną, która może rosnąć w różnych warunkach środowiskowych, nawet na murach starych zamków. 

 

Suszcie, nastawiajcie octy, róbcie napary z mniszka

 – wdzięczny Wam będzie włos na głowie, a także kiszka! 

 

O zbożach w mydle i ich wpływie na strukturę kosmetyku poczytaj na : https://inoziele.pl/mydlo-owies-zyto-receptura-zmydlanie-diy/

 

 

 

Literatura:

https://rozanski.li/385/taraxacum-mniszek-w-fitoterapii-w-swietle-wsplczesnych-badan-mniszek-a-nowotwory-i-wirusy-czyzby-sprzyja

E. Sikorski, H. Staroszczyk, Chemia żywności, t 1. 

A. Ożarowski, Rośliny lecznicze i ich podstawowe zastosowanie.

https://kosmos.ptpk.org/index.php/Kosmos/article/download/2505/2493

https://www.researchgate.net/publication/312446314_Mniszek_lekarski_Taraxacum_officinale_-_potencjalne_wlasciwosci_prozdrowotne_Dandelion_Taraxacum_officinale_-_potential_health_benefits/link/5a3444d9a6fdcc769fd23640/download

G.Schoroeder, „Kosmetyki – bioaktywne składniki”

Udostępnij w social media

Share on facebook
Facebook
Share on twitter
Twitter
Share on linkedin
LinkedIn
Share on pinterest
Pinterest
Kategorie

O autorze

Katarzyna Kochnowicz

Katarzyna Kochnowicz

Zapraszam Cię w moje strony na opowieści o roślinach, spacer botaniczny i wspólne warsztaty. Napijemy się niepowtarzalnej lokalnej herbaty pachnącej łąką i lasem.

Facebook

Leave a Comment

Twój adres e-mail nie zostanie opublikowany.

Wpisy na blogu

Mydła
Katarzyna Kochnowicz

Mydło z mlekiem mamy.

  Mleko mamy jako kosmetyk służy dziecku od pierwszych dni życia. Parę kropel dodane do kąpieli koi delikatną skórę, natłuszcza ją. Goi brodawki. Jeśli ktoś

Czytaj artykuł »